پایگاه اطلاع رسانی سازمان جنگل ها ، مراتع و آخیزداری کشور - سیمای منابع طبیعی استان تهران
سیمای منابع طبیعی استان تهران

 

 

سیمای منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران

 

ž            مقام معظم رهبری ( مدظله العالی) :

ž            حفظ منابع طبيعي يك مسئله تجملاتي نيست، يك مسئله درجه دو نيست ، بلكه يك مسئله حياتي است و از اولويت‌هاي توسعه پايدار است . توسعه يافتگي پايدار هر كشوري به توسعه يافتن منابع در اختيار است كه يكي از منابع مهم در اختيار ما ، جنگل‌ها و مراتع است .

ž             

v   اهميت منابع طبیعی

ü        حفظ منابع پایه (آب وخاک)                  

ü        تلطیف آب و هوا وکاهش آلودگيها

ü        حفظ ذخائر ژنتيک گياهی و جانوری

ü        اکوتوريسم، طبیعت گردی و گذران اوقات فراغت

ü        ارزش توليدی منابع (چوب، علوفه، محصولات فرعی ،گیاهان دارویی و صنعتی ، تولید اکسیژن و ترسیب کربن و ...)

 

ماموریت های منابع طبیعی :

         توسعه جنگلهای دست کاشت با هدف توسعه فضای سبز

         اجرای عملیات مقابله با بیابان زایی و کنترل کانون های بحرانی بیابان زا

         افزایش سطوح اجرای طرح های مرتعداری

         ممیزی اراضی و تفکیک مستثنیات

         حد نگاری و تهیه اطلاعات توصیفی اراضی

         عملیات آبخیزداری در حوزه سدها و خارج از سد

         پخش سیلاب و تغذیه آبخوانها در حوزه شهری و روستایی

 

ž            وضعيت منابع طبيعي وآبخیزداری استان

ž            مساحت سیاسی استان : 1368800 هکتار

ž            نسبت سطح منابع طبیعی به مساحت کل: 80 درصد

ž            نسبت سطح استان به مساحت کشور: کمتراز1 درصد

·       جنگل های استان :

مساحت جنگلهای استان 59300    هکتار         4.3درصد مساحت استان

بیشترین تمرکز جنگلهای طبیعی و دست کاشت در شهرستانهای تهران ، شمیران و فیروزکوه می باشد.

جنگل طبیعی ( هکتار)

جنگل دست کاشت( هکتار)

جنگلکاری مشارکتی( هکتار)

جمع جنگل( هکتار)

14974

13976

30350

59300

سهم متوسط سرانه جنگل در استان               42 متر مربع (یک چهلم سرانه کشور و یک دویستم سرانه جهانی)

          جنگلهای طبیعی استان (همراه با بیشه زار و درختچه زار) عموماً در ارتفاعات و مناطق کوهستانی استان واقع می‌باشند. گونه‌های غالب درختی و درختچه‌ای در اراضی جنگلی شامل گونه‌های ارزشمند ارس، بادام، بنه وگونه‌های همراه شامل شیرخشت، توس، داغداغان و... میباشد که جملگی بلحاظ ارزش ذخیره گاهی تحت حفاظت بوده و به لحاظ اهمیت در برخی نواحی نظیر رویشگاه ارس امین‌آباد فیروزکوه و رویشگاه بادام ازگی، نارون زایگان و... در حوزه منابع‌طبیعی شهرستان تهران بعنوان ذخیره‌گاه جنگلی محصور و تحت مدیریت ویژه قرار گرفته‌اند.

·       مراتع استان  :

مساحت مراتع استان 919763 هکتار         67درصد مساحت استان

مراتع ییلاقی

مراتع قشلاقی

مراتع میانبند

جمع مراتع

275854

260285

383624

919763

 

مراتع خوب

مراتع متوسط

مراتع فقیر

جمع مراتع

235002

385461

299300

919763

 

مراتع استان درشرایط مطلوب  پتانسیل تولید 75/229940 تن  علوفه (میانگین تولید بالقوه 250 کیلو گرم) داشته و می تواند معیشت 1839 خانوار مرتعدار را تامین نماید .

 بیابان های استان :

مساحت بیابانهای استان  104902هکتار              7.7درصد مساحت استان

سطح مناطق بیابانی احیاء شده از ابتدا تا کنون000  18 هکتار

مناطق بیابانی  استان با وسعت 104902 هکتار با ميانگين بارندگی mm200، تبخير و تعرق mm 2000و ميانگين درجه حرارت °C 1/22 بوده و دارای اقلیم خشک و نیمه مرطوب با زمستانهای سرد و کوتاه می باشد و بعبارت دیگر شرایط اقلیمی برای شروع و گسترش فعالیت پدیده بیابانزایی در این استان مهیا می باشد.

بيابان هاي استان تهران را بطور كلي می توان به دو دسته عمده شامل بيابانهاي قديمي (طبيعي) با منشاء محيطي و بيابانهاي جديد با منشاء انساني تقسيم نمود. بيابانهاي طبيعي استان تهران عموماً متاثر از شرايط اقليمي و ادافيكي بوده و اين دو عامل سبب ایجاد اراضی خشک و بسيار شكننده می گردد و متعاقب آن به دليل وجود چراي بی رویه در مراتع بياباني، اين مناطق در سنوات گذشته از پوشش گياهي بومي و مناسب  تهی گشته و عوامل فرساينده از قبيل باد و روان آبهاي حاصله از نزولات جوي، شرايط دشواري براي ساكنين عرصه هاي بياباني ايجاد نموده . گسترش اين نوع بيابانها را مي توان در جنوب شرق شهرستان ورامين در منطقه اي به نام ابردژ و جنوب شهرستان  شهر ری مشاهده نمود.

         به طور کلی بیابانهای استان در حوزه شهرستانهای ورامین ، ملارد و جنوب شهر ری واقع که محدوده حوزه ملارد در قالب اجرای       پروژه بین المللی تعمیم ترسیب کربن مورد توجه در اعمال اقدامات مقابله با بیابان زایی با تکیه بر توانمند سازی جوامع محلی می باشد.

 

 

  • آبخیزداری در سطح استان:

آبخیز استان با مجموع مساحت 1467079 هکتار که 388818 هکتار آن محدوده خارج از حوزه های آبخیز ( شهری، کشاورزی و بیابانی ) و 1875 هکتار آن مربوط به دریاچه سدها است .

اقدامات آبخیزداری در دو بخش مطالعات و اجرا به شرح ذیل در دست پیگیری می باشد

مطالعات : حوزه آبخیز استان تهران در سطح   1065715   هکتار که در مجموع دارای 118 حوزه مطالعاتی است .

وضعیت اقدامات

تعداد زیر حوزه

مساحت (هکتار)

درصد ( مساحت)

اجرا شده

59

417450

28.4

اجرا نشده

44

494962

33.6

در دست اجرا

16

163974

11.1

دریاچه سد

-

1875

0.1

کشاورزی ، بیابان و شهر

-

388818

26.8

 

وضعیت مطالعه

مساحت (هکتار)

مطالعه شده

754690

در دست مطالعه

3778

در دست بازنگری

24800

مطالعه نشده

279738

محدوده شهری، کشاورزی

388765

دریاچه

1536

حفاظت از منابع طبیعی

یگان حفاظت از منابع طبیعی بر مبنای اصول 45 و 50 قانون اساسی و ماده 179 قانون برنامه سوم توسعه که در ماده 129 برنامه چهارم تنفیذ شده با پیشنهاد سازمان جنگلها و مراتع و آبخیزداری کشور و با تصویب ستاد کل نیروهای مسلح از اواخر سال 1384 رسماً تشکیل شد. بر همین اساس در استان تهران نیز در اواخر سال 1385 یگان حفاظت با کمترین امکانات و حداقل نیرو تشکیل و فعالیت خود را آغاز نمود و به سرعت در کلیه شهرستانها راه اندازی شد.

اهداف یگان حفاظت :                                                                                                

1- تعمیم و گسترش اندیشه و رفتارهای حفاظتی در پیکره سازمان متبوعه و جامعه
2- تقویت و عمومیت بخشیدن رفتارهای قانونمند در عرصه های منابع طبیعی
3- سرعت بخشیدن به اجرای احکام و مقررات حفاظتی تشکیلات
4- تقویت برنامه های پیشگیری و کاهش پروندهای متشکله از طریق اجرای اقدامات بازدارنده
5- بالا بردن ضریب حفاظت از منابع طبیعی و انفال

یگان حفاظت دراداره کل و کلیه ادارات منابع طبیعی شهرستانها ی تابعه استان(10 شهرستان)راه اندازی گردیده و دارای 2 پاسگاه ویژه منابع طبیعی(دماوندقوچک)، 3 پاسگاه سیارحفاظتی (کانکس)، مراقبت از یک میلیون وسیصدوشصت و هشت هزار هکتار (1368000) عرصه جنگلی و مرتعی استان را عهده دار می باشند که با توجه به استاندارد حفاظت ازعرصه ها(هر10هزارهکتاریک نفر نیروی حفاظتی) بیش ازدوبرابر استاندارد انجام وظایف صورت می گیرد.

(صرف نظر از ارزش افزوده و تراکم جمعیتی که دراستان تهران قابل ملاحظه است).

چاپ | ارسال به ديگران  |